در اموال – در اقاله‌

0

در اموال – در اسباب تملک – در عقود معاملات و الزامات – در عقود و تعهدات به طور کلی – در سقوط تعهدات

در اقاله‌

ماده 283 – بعد از معامله‌، طرفين مي‌توانند به تراضي آن را اقاله و تفاسخ ‌كنند.

1-   از لزوم تراضي دو طرف براي تحقق اقاله چنين برمي آيد که اقاله عقد است، هرچند که سبب انحلال عقد پيش از خود و تعهدهاي ناشي از آن مي شود و براي ديدن نظر مخالف .

2-   در اين که آيا حق شخص ثالث(مانند مديون در عقد ضمان) مانع نفوذ اقاله دو طرف عقد مي شود يا تابع بقاء و انحلال عقد است، اختلاف وجود دارد.

3-   نکاح و وقف قابل اقاله نيست و انحلال آن ها به اسباب خاص نياز دارد. عدم نفوذ اقاله ضمان نيز ترجيح دارد، چرا که به حقوق ديگران صدمه مي زند.

4-   کاستن و افزودن دو عوض در اقاله، اگر جزئي يا ناظر به امور اضافي و خارجي نباشد و دو عوض اصلي تغيير دهد، با مقتضاي اقاله مخالف است و ماهيت آن را تغيير مي دهد، ولي چنين شرطي ممکن است سبب بطلان اقاله يا تبديل آن به عقد معوض ديگر شود.

5-   اگر دو عوض ثابت بماند و شرط ضمن آن ناظر به تعهد خارجي واضافي باشد، خلاف مقتضاي اقاله نيست.

6-   اقاله به ايقاع ماذون واقع نمي شود، چرا که اراده يکي از دو طرف عقد، هرچند ماذون از سوي ديگري باشد، تراضي ناميده نمي شود.تراضي بايد در حال تکوين اقاله صورت پذيرد.

7-   اقاله ويژه انحلال قرارداد است و در ايقاع راه ندارد.

8-   اقرار و اقاله را نمي توان اقاله کرد.

9-   اثر اقاله ناظر به آينده است و در حق شفعه اي که پيش از آن ايجاد شده است اثر ندارد.

ماده 284 – اقاله به هر لفظ يا فعلي واقع مي‌شود كه دلالت بر به هم ‌زدن ‌معامله كند.

1-   اقاله ضمني و معاطاتي نيز امکان دارد، ولي در هر حال تراضي بايد از راه اعلام هاي دو طرف احراز شود.

2-   رکن اصلي اقاله تراضي دو طرف به هنگام وقوع آن است وبه ايقاع ماذون واقع نمي شود.

ماده 285 – موضوع اقاله ممكن است تمام معامله واقع شود يا فقط‌ مقداري از مورد آن‌.

1-   در موردي که دو طرف بخشي از معامله را اقاله مي کنند، بايد ميزان آن معلوم و معين باشد، و گرنه نافذ نيست.

ماده 286 – تلف يكي از عوضين‌، مانع اقاله نيست در اين صورت به‌ جاي آن چيزي كه تلف شده است‌، مثل آن در صورت مثلي ‌بودن و قيمت آن در صورت قيمي ‌بودن داده مي‌شود.

1-   اگر دو طرف تراضي کنند که به جاي مثل يا قيمت مال تلف شده عوض ديگري پرداخته شود، آنچه واقع شده اقاله نيست.

2-   در موردي که تلف حکمي است، يعني مانعي در راه بازگرداندن عوض وجود دارد(مانند اخذ به شفعه و سرقت)مثل يا قيمت به عنوان بدل مال پرداخته مي شود، ولي تراضي در اين باره قطعي است.

3-   در صورتي که مورد معامله ناقص يا معيب شده باشد، با همان وضع موجود بازگردانده مي شود به اضافه تفاوت بهاي صحيح و ناقص (ارش)، مگر اين که برخلاف آن تراضي شده باشد.

4-   در فرض قيمي بودن مال تلف شده بهاي زمان اقاله داده مي شود نه زمان عقد وتلف مال.

5-   مفاد اين ماده در مورد فسخ نيز اجراء مي شود.

ماده 287 – نماآت و منافع منفصله كه از زمان عقد تا زمان اقاله در مورد معامله حادث مي‌شود مال كسي است كه به واسطه عقد مالك شده ‌است ولي نما آت متصله مال كسي است كه در نتيجه اقاله مالك‌ مي‌شود.

1-   حکم ماده 287 ق.م. تکميلي است و دو طرف اقاله مي توانند برخلاف مفاد آن تراضي کنند.

2-   ظهوري که مبناي ماده 287 قرار مي گيرد در فرضي وجود دارد که منافع ايجاد شده حادث باشد نه حاصل کار و دسترنج متصرف(ماده 288 ق.م.): يعني حکم ماده ناظر به منافع طبيعي است. فزوني ناشي از دسترنج تابع ماده 288 ق.م. است.

3-   در فرضي که فزوني نتيجه کار و طبيعت هر دو باشد(مانند درختکاري)، بايد عامل چيره را در عرف تميز داد.

4-   حکم اين ماده در مورد فسخ قرارداد نيز رعايت مي شود.

ماده 288 – اگر مالك‌، بعد از عقد در مورد معامله تصرفاتي كند كه ‌موجب ازدياد قيمت آن شود، در حين اقاله به ‌مقدار قيمتي كه به‌سبب عمل او زياد شده است مستحق خواهد بود.

1-   در موردي که ازدياد قيمت نتيجه طبيعت و کار شخص باشد(مانند بارور شدن درخت و رشد گوساله)بايد ديد در نظر عرف کدام عامل سبب اصلي و کدام شرط است.

2-   در فرضي که نتوان يکي از دو عامل طبيعي و مصنوعي را ترجيح داد بايد منافع را متصل شمرد.

3-   در صورتي که ازدياد قيمت در نتيجه ساختن بنا و کاشتن درخت و مانند اين ها باشد، نسبت به امکان قلع بنا و درخت بعد از فسخ اختلاف شده است: بعضي به خريدار حق داده اند که يا بنا و درخت را باقي بگذارد و اجرت المثل بگيرد يا آن را قلع کند. و بعضي ديگر از امکان قلع بنا به وسيله مالک بعد از فسخ طرفداري کرده اند و تنها متصرف ناآگاه از وجود خيار و با حسن نيت را مستحق ارش مي دانند.

برای خرید و دانلود تمام متن قانون مدنی در یک فایل قابل ویرایش روی لینک زیر کلیک کنید :

20,000 ریال – خرید
ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.