قانون امور حسبي – در مهر و موم

0

قانون امور حسبي – در امور راجع به ترکه

فصل دوم- در مهر و موم

ماده 166- دادگاه بخش ، مهر مخصوصی برای مهر و موم ترکه خواهد داشت و نمونه آن باید نزد رئیس دادگاه شهرستان باشد .

1- مطابق ماده فوق این امر تداعی می شود که دادگاه بخش به صورت غیر مستقیم در امر مهم وموم ترکه زیر نظر دادگاه شهرستان عملئ می کند ، زیر امهر مخصوص برای مهر و موم ترکه نمونه آن باید در نزد رئیس دادگاه شهرتان باشد . و اگر غیر این باشد ؛ معنا ندارد مهری که مربوط به دادگاه بخش نمونه آن در نزد رئیس دادگاه شهرتان نگهداری شود . با این اوصاف حتی اگر دادگاه بخش در این امر مستقل باشد ، باز هم با بودن نمونه مهر در نزد رئیس دادگاه شهرستان این امر تداعی می کند که دادگاه بخش به صورت غیر مستقیم در امر مهر و موم ترکه زیر نظر دادگاه شهرستان است .

ماده 167- اشخاص مذکور زیر می توانند درخواست مهر و موم ترکه را بنمایند :

1- هر یک از ورثه متوفی با نماینده قانونی آنها .

2- موصی له ، در صورتیکه وصیت به جزء مشاع شده باشد .

3- طلبکار متوفی که طلب او مستند به سند رسمی یا حکم قطعی باشد به مقدار طلب ، در صورتی که در مقابل طلب ، رهن نبوده و ترتیب دیگری هم برای تأمین طلب نشده باشد.

4- کسی که از طرف متوفی به عنوان وصیت معین شده باشد .

1- در خواست مهر و موم از طرف وارث یا وصی یا موصی له یا بستانکاری که طلب او مستند به سند رسمی یا حکم قطعی باشد ، در صورتی که طلب وثیقه در رهن یا تامین دیگری واقع شده باشد صورت می گیرد. (امور حسبی2ص59 از مولف)

2-هیچ دادگاهی نمی تواندبه دعاوی رسیدگی کند مگر اینکه شخص یا اشخاص ذینفع یا وکیل یا قایم مقام یانماینده قانونی آنها رسیدگی به دعوا را برابرقانون در خواست نموده باشد.(ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی)

3-بنابراین اشخاص می توانند در خواست مهر وموم ترکه را نمایند که ذینفع در ترکه و یا از طرف آنها نمایندگی برای این کار داشته باشند .

1-   منظور بند 1 ماده از نماينده قانوني ، اعم از نماينده به معني خاص از قبيل ولي و قيم و نماينده قراردادي از قبيل وكيل است

2-   منظور بند دوم بند دوم ماده اين است كه چون موصي له مانند وارث در حفاظت تمامي تركه ذينفع مي‌باشد، لذا صلاحيت دارد ، موصي‌له نمي‌تواند درخواست مهر و موم تركه را بدهد زيرا كه موصي‌له نسبت به تركه منتفع نيست تا مهر وموم آن را تقاضا كند .

3-   هدف بند 3 ماده با آوردن طلب او مستند به سند رسمي به آن است كه طلب مستند به سند عادي محرز نبود و احتياج به رسيدگي قضايي دارد. و مهر و موم يك امر اداري است ، تعيين كننده حق و حصه وارث و موصي‌له و طلبكار نيست بنابراين درخواست مهروموم از كسي كه قطعي نباشد ، قابل پذيرش نيست ، اما هرگاه در مقابل طلب وثيقه مانند رهن و مورد معامله با حق استرداد موجود باشد و يا در اثر قرار تامين مدعي به اموالي بازداشت شده باشد، زيرا در اين دو صورت اموال معيني كه متعلق حق طلبكار مي‌باشد براي استيفاي حق آنان در نظر گرفته شده است و در قسمت ديگر از تركه ذينفع نميباشد تا بتوانند رد درخواست مهر وموم آن را نمايند .(حقوق مدني جلد 3 ص344 دكتر حسن امامي)

4-   بند4 ماده همچون بند دو در صورتي است كه وصايت نسبت به سهم مشاع از تركه ويا به تاديه ديون و امثال آن از تركه شده باشد كه وصي ذينفع در تمامي تركه مي‌باشد والا اگر وصايت نسبت به مال معيني باشد ، حق درخواست مهر وموم تمامي تركه را نخواهد داشت ولي قانونگذار در دو مورد ، درخواست اشخاص ذينفع را در مهر و موم تركه لازم و ضروري ندانسته و از محاكم خواسته است بدون تقاضاي دريافت ذينفع به طور مستقل اقدام نمايند

ماده 168- دادگاه بخش در موارد زیر پس از اطلاع اقدام به مهر و موم می نماید :

1- در موردی که کسی که در خانه استیجاری یا مهمانخانه و امثال آن فوت شده و کسی برای حفظ اموال او نباشد

2- در صورتی که از اموال دولتی یا عمومی نزد متوفی امانت باشد .

در مورد شق اول این ماده مالک خانه یا مدیر مهمانخانه و امثال آنها مکلفند به دادگاه بخش اطلاع بدهند .

1- بنابراین در دو مورد مصرح در ماده بالا قانونگذار به دادگاه اجازه داده که بدون در خواست ذینفع چنانچه بر وجود ترکه آگاهی یافت ، اقدام به مهر و موم کند ، اما در مورد بند یک این ماده باید گفت: چنانچه مالک خانه و یا مدیر مهمانخانه و هتل و امثال آن که ترکه در اختیار آنها است به دادگاه اطلاع ندهند مسئول هر خسارتی خواهند بود که از عدم اطلاع یا تاخیر آن به دادگاه حاصل شده است.

2- هر کس بدون مجوز قانونی عمدا یا در نتیجه بی اختیاطی به جان یاسلامتی یا مال یا آزادی یا حیثیت یا شهرت تجارتی یا به هر حق دیگری که به موجب قانون برای افراد ایجاد گردیده لطمه ای وارد نماید که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود می باشد.(ماده 1قانون مسئولیت مدنی)

1- هركس كه عهده‌دار مسئوليت و تكليف مي باشد چنانچه در اثر عدم انجام ويا تاخير آن خسارتي به كسي متوجه شود و شخص فوق‌الذكر طبق قاعده تسبيب عهده‌دار جبران خسارت وارده مي‌باشد.

ماده 169- درمورد شق 2 ماده فوق ، مهر و موم فقط نسبت به اموال دولتی یا عمومی که نزد متوفی امانت بوده است ، به عمل می آید مگر این که اشخاص صلاحیتدار درخواست مهر و موم نسبت به بقیه اموال را بنمایند .

1-   ماده169 قانون امور حسبی در توضیح بند 2 ماده 168 قانون امور حسبی تدوین و تصویب شده است

2- مهر وموم ترکه بدون در خواست ذینفع بعمل نمی آید مگر در موردی که ماده 168 قانون امور حسبی آن را استثناکرده است لذا هر گاه در خواست مهر و موم از طرف اشخاص ذینفع شود ، دادگاه حق مداخله در اموال دیگران را ندارد و مهر و موم ترکه بدون درخواست اشخاص ذینفع انجام نمی گیرد.

ماده 170- در صورتی که قبل از حضور دادرس دادگاه بخش در محل ترکه اقدام فوری برای حفظ ترکه لازم باشد ، اقدام مزبور به توسط دادستان و در جایی که دادستان نباشد به توسط کلانتری محل و اگر مأمورین شهربانی نباشند به توسط دهبان با حضور دو نفر معتمد محلی به عمل می‌آید و در مورد مداخله دهبان ، دادستان می تواند در هر دهستان که مقتضی بداند دهبانرا از مداخله منع کرده و صاحب دفتر رسمی یا یکی از مأمورین دولتی یا دو نفر معتمد محلی را متفقاً به انجام این کار مأمور نماید ، مأمورین نامبرده مراتب را در صورت مجلس نوشته و آن را به دادگاه بخش می فرستند .

1-  قانونگذار در این ماده با توجه به وضعیت دهبان در دهستان سابق این اختیار را به دادستان داد که هر گاه دهبانی را در دهستان دارای صلاحیت لازم برای این کار تشخیص نداد، آن را از مداخله در امور راجع به ترکه منع می کند ، ولی قانونگذار در موردی که کسی در بیابان یل در کشتی فوت کندو یا در اثر تصادف اتومبیل نیمی از مسافرین بمیرد و اموال همراه داشته باشد و دادستان یا مامورین شهربانی( نیروی انتظامی ) و دهبانی در آنجا حضور نداشته باشند و ترکه متوفی در معرض تعدی و تفریط باشد ، برای اقدام به حفظ اموال متوفی شخصی را پیش بینی نکرده است.

2-         اگر كسي اموال غايب يا محجور و امثال آنها را بدون اجازه مالك يا كسي كه حق اجازه دارد اداره كند بايد خسارت زمان تصدي خود را بدهد.در صورتي كه تحصيل اجازه در آن موقع مقدور بوده و يا تاخير در دخالت موجب ضرر است حق مطالبه مخارج نخواهد داشت ولي اگر عدم دخالت يا تاخير در دخالت موجب ضرر صاحب مال باشد دخالت كننده مستحق اخذ مخارج خواهد بود كه براي اداره كردن لازم بوده است مي‌توان استنباط كرد كه هركسي كه در محل اموال حضور دارد ، در صورتي كه دادستان يا مامورين شهرباني (نيروي انتظامي) و دهبان موجود نباشد، ميتوان با توجه به شرايط ماده 306 قانون مدني اقدام به حفظ اموال متوفي كرده و در اسرع وقت نتيجه اقدامات خود را به مقام مسئول اطلاع دهد و هزينه لازمي كه براي حفاظت اموال نموده است را از تركه متوفي دريافت كند.

ماده 171- در هر موردی که از طرف مأمورین مذکور در ماده قبل ، ترکه مهر و موم می شود مأمورین نامبرده کلید قفل هایی را که به روی آن مهر و موم خورده است در پاکت یا لفافی مهر و موم نموده و به دادگاه بخش می فرستند .

1- هر گاه مالی که از طرف مامورین مهر وموم شده است در مکانی قرار گرفته و آن مکان نیاز به قفل داشته و آن را قفل زدند،باید کلیه کلید قفلها مکان مهر و موم شده در پاکت یا لفافی گذاشته و آن را مهر و موم نمایند و آن پاکت یا لفاف را به دادگاه بخش تحویل دهند و دادگاه موظف است در قبال آن رسید به آنها تحویل دهد .

2- علت این امر که کلیدها باید به دادگاه بخش تحویل داده شود ، این است که هیچ کس نتواند از ترکه با استفاده از کلیدها سوء استفاده نمایند.

ماده 172- در صورتی که بین ورثه محجوری باشد که ولی یا وصی یا قیم نداشته باشد ، دادرس باید پس از مهر و موم مراتب را به دادستان اطلاع دهد که جهت تعیین قیم اقدام نماید .

1- زیرا ممکن است انتظار دادرس تا تعیین قیم برای محجور موجب تضییع و تعدی و تفریطترکه شود و از طرف دیگر با توجه به فلسفه مهر وموم ترکه برای حفاظت حق اشخاص ذینفع انجام می گیرد ،طبیعت آن نیاز به دادن اطلاع به تمامی اشخاص ذینفع نیست ،در مورد اموال غایب مفقودالاثر ویا جنین دادرس می تواند قبل از تعیین امین اقدام به مهر و موم کند .

ماده 173- در صورتی که بین ورثه غائبی باشد که برای اداره اموال خود نماینده نداشته باشد اگر محل غائب معلوم است دادرس مهر و موم ترکه را به او اطلاع و اگر محل غائب معلوم نباشد به دادستان اطلاع خواهد داد که در صورت اقتضا جهت تعیین امین برای او اقدام کند .

1- هر گاه بین ورثه غایب مفقود الاثری باشد ، اقدام خود را باید دادرسی به اطلاع دادستان برسانند .

2-   دادستان و اشخاص ذینفع از قبیل وارث و بستانکار حق دارند از دادگاه درخواست تعیین امین برای اداره اموال غایب بنمایند . ( ماده 130 قانون امور حسبی )

3-   همچنین در مورد جنین باید به دادستان اطلاع داده که هر گاه برای او امین تعیین نشده باشد ، امین معین نماید .

ماده 174- رئیس دادگاه در مواردی که باید اقدام به مهر و موم شود فوراً باید خود یا به وسیله کارمند علی البدل، اقدام به مهر و موم نماید و اگر علتی موجب تأخير این اقدام گردد علت مذکور را در صورت مجلس می نویسد .

1- هر گاه از داداگاهی در خواست مهر و موم شود و نیاز به اقدام فوری باشد ، رئیس دادگاه یا به خود یا به وسیله کارمند علی البدل فورا اقدام به مهر وموم نماید ، و اگر علتی موجب تاخیر این اقدام گردد ، باید علت مذکور را در صورت مجلس قید نماید .

2- در صورتی که رئیس دادگاه باید فورا اقدام به مر وموم نماید و بدون علت در این امر تاخیر ، قابل تعقیب انتظامی خواهد بود .

3-   اقدام به مهر وموم تركه حسب صريح ماده174 قانون امور حسبي يا بوسيله رييس دادگاه يا دادرس دادگاه انجام مي شود.همانطور كه بر طبق ماده 200 قانون ياد شده برداشتن مهر و موم نيز برعهده رييس يا دادرس دادگاه است و ماده 23 لايحه قانوني تشكيل دادگاههاي عمومي فقط در مورد معاينه محل و تحقيق محلي اين اختيار را به دادگاه داده كه به مدير دفتر محول نمايد و تسري آن به ماده174 قانون امور حسبي صحيح نيست.(نظريه شماره 1619/7-13/4/63 اداري حقوقي دادگستري «قوه قضاييه»)

ماده 175- وقت مهر وموم را دادگاه به اشخاصی که ذینفع بداند اطلاع می دهد ولی نباید این امر موجب تأخیر مهر و موم شود .

1- با استنباط از این ماده برای اینکه اموال و ترکه متوفی در اثر تعدی و تفریط متصرفین از بین نرود ، اموال منقول از دستبرد آنان محفوظ بماند . باید به اشخاص ذینفع اطلاع داد و نباید در انجام مهر و موم تاخیر نمایند .

ماده 176- درموقع مهر و موم ، صورت مجلسی مشتمل بر امور زیر تنظیم می شود :

1- تاریخ سال و ماه و روز و ساعتی که اقدام به مهر و موم شده است .

2- نام و مشخصات کسی که مباشر مهر و موم است .

3- علتی که موجب مهر و موم شده است .

4- نام و مشخصات و محل اقامت کسی که در خواست مهر و موم نموده و اگر دادرس به نظر خود اقدام به مهر و موم کرده باشد این نکته را در صورت مجلس می نویسد .

5- نام و مشخصات و اظهارات اشخاص ذینفع که در موقع مهر و موم حاضر بوده اند .

6- تعیین جائی که ترکه درآنجا مهر و موم شده از قبیل اطاق صندوقخانه و گنجه .

7- وصف اجمالي از اشيایی كه مهر و موم شده است .

8- اموال در محل خود مهر و موم شده است یا محل آن تغییر داده شده ؟

9- نگهبان ، در صورتی که معین شده باشد با ذکر این که نگهبان را دادرس مستقلاً معین کرده یا بر حسب معرفی اشخاص ذینفع .

10- اظهار کتبی و صریح با قید التزام از کلیه اشخاصی که با متوفی در یک جا زندگانی کرده و یا اموال در تصرف آنها بود ، مشعر بر این که چیزی ازاموال متوفی را خارج یا مخفی نکرده و مطلع نیستند که دیگری به طور مستقیم یا غیر مستقیم اموال متوفی را برده یا مخفی کرده است .

1- ماده فوق نحوه تنظیم صورت مجلس را بطور واضح مشخص و معین نموده است ؛ و در تنظیم صورتمجلس باید کلیه موارد فوق در بندهای این ماده را رعایت نمود .

ماده 177- صورت مجلس مذکور فوق باید به امضای کسی که مباشر مهر و موم است و اشخاص ذینفع برسد و در صورتی که اشخاص مزبور نخواهند یا نتوانند امضا کننده مراتب در صورت مجلس ذکر می‌شود .

1- صورتمجلس در برگ مخصوص صورت مجلس که توسط دادگستری چاپ می شود انجام می گیرد . م 176 همین قانون امور حسبی مشخصات و چگونگی تنظم صورتمجلس را ذکر نموده است .

ماده 178 – کلید فقل هایی که روی آن مهر و موم شده در دادگاه بخش بایگانی و این امر در صورت مجلس قید می شود .

1-  کلیه قفلهای مهر و موم شده در دادگاه بخش بایگانی می شود .

2-  موضوع مهر و موم شدن و نگهداری قفلهای آن در دادگاه بخش در صورتمجلس قید می گردد .

ماده 179- نسبت به اموالی که مهر و موم آن ممکن نیست صورت اجمالی از آن برداشته شده و در صورت لزوم نگهبانی بر آن می گمارند .

1- اموال جهت مهر و موم باید در محل مناسب قرار داده شود و درب آن قفل گردد و بعد از آن مهر و موم شود .

2- هر گاه اموالی خارج از محل محفوظ باشد باید آن را در محل محفوظ باشد باید آن را در محل محفوظ گذارد و بعد از آن ، درب آن محل را قفل و مهر و موم کرد .

3- هر گاه اموال در محل محفوظ باشد ؛ درب آن محل مهرو موم می شود .

4- هر گاه وضعیت اموال طوری باشد ، احتمال حیف و میل و خرابی آن رود ، یا طوری باشد که مهر و موم آن ممکن نباشد ، صورت اجمالی از آن برداشته شده و برای حفاظت از آن اموال باید نگهبان گمارده شود.

ماده 180- در صورتي که ازاموال دولتی یا عمومی نزد متوفی امانت باشد اموال نامبرده در همان محلی که متوفی گذارده است مهر و موم خواهد شد مگر این که موجبی برای تغییر محل باشد .

1- هرگاه اموال دولتی یا عمومی نزد فردی که فوت شده امانت باشد ، اموال فوق در همان محل که متوفی گذارده است ، مهر و موم می شود .

2-   در صورتی که با نگهداری در ان محل اطمینانی به بقای آن نباشد ، نتوان آن را به نگهبانی واگذار کرد ، در این صورت با نظر دادرس در محل مطمئن گذارده شده و مهر وموم خواهد شد .

ماده 181- هرگاه درمهر و موم ترکه، وصیت نامه یا برگ های دیگری پیدا شود که در لفافی مهر و موم شده باشد دادرس مشخصات اوراق و چگونگی مهر و موم و عنوانی که روی آن نوشته شده و نشانه روی لفاف را در صورت مجلس نوشته ، دادرس و حاضرین اگر معروف باشند و بتوانند امضا کنند امضا نمایند و اگر امتناع از امضا نمایند امتناع آنها از امضا نوشته می شود .

1- مامورین و دادرسانی که جهت مهر و مو ترکه به محل وقوع ترکه می روند ف هر گاه در حین مهر و موم ترکه وصیت نامه یا برگهای دیگری را پیدا نمایند که در لفافی مهر وموم شده باشد ، باید به همان وضعیت آن را حفظ نمایند .

2-   مشخصات اوراق و چگونگی مهر وموم و عنوانی را که بر روی ان نوشته شده و نشانه روی لفاف را در صورتمجلس نوشته به امضاء حاضرین در محل برساند.

3-   در صورتی که هر یک از حاضرین در محل از امضاء صورت مجلس مروط خودداری نمایند ، امتناع آن شخص را هم در صورت مجلس بنویسند .

4- بنابر استنباط از ماده بالا هرگاه اموال ديگري در صندوق و يا كيفي در بسته باشد ، دادرس نمي‌تواند در آن را بگشايد ، دربسته در محل محفوظي مهر وموم نمايد ، زيرا منظور ماده از مهر وموم بودن لفافه ، بسته بودن آن مال است فرقي بين لاك شده يا لاك نشده آن نيست زيرا هدف از مهر وموم تركه براي جلوگيري از تعدي و تفريط و دستبرد است و اين امر گشودن صندوق پاكت يا جعبه در بسته از طرف متوفي و يا كنجكاوي در جزئيات امر با اهداف متوفي منافات دارد.

ماده182- لفاف مذکور در ماده فوق ، به دادگاهی که برای رسیدگی به امور ترکه صالح است فرستده می‌شود .

1-   ماده 182 قانون امور حسبی در جهت تکمیل اظهارات مده 181 همان قانون وضع و تصویب شده است .

2-   اگر عمل مهر و موم به وسیله دادگاه دیگری هم صورت گرفته باشد که فعلا مورد رسیدگی مهر و موم ، دادگاه دیگری انجام می دهد ، باید عمل مهر و موم شدن در زمان حیات متوفی به دادگاه رسیدگی کنده مهر و موم ترکه ارسال گردد در این مسئله فرقی نیست که از طرف دادگاه قبلی اموال مهر وموم شده و یا صرفا در آن بسته شده است .

ماده183- اگر از عنوان روی لفاف یا علائم دیگری معلوم شود که برگ ها متعلق به غیر متوفی است دادرس برگ ها را به صاحبان آن رد نموده و رسید دریافت می نماید و مشخصات آن را در صورت مجلس می نویسد و اگر صاحبان برگ ها حاضر نباشند آن را تأمین می نماید تا صاحبان آنها مطالبه نمایند. حکم این ماده، در موردی جاری است که معارضی نباشد والا مطابق ماده قبل رفتار خواهد شد.

1- هر گاه در رابطه با ان برگها لفاف شده یا بسته شده اختلافی بین ورثه و اشخاص ذینفع باشد ، برگ ها به صاحبان آن رد نمی شود تا اختلاف آنها را طریق قانونی حل شود ، و اگر اختلافی نباشد به صاحبان برگها رد نموده و رسید دریافت می شود .

ماده 184- هرگاه وصیت نامه در لفاف نباشد ، دادرس اوصاف آن را صورت مجلس نوشته ، آن را به دادگاهی که برای رسیدگی به امور ترکه صالح است می فرستد .

1-   هرگاه وصیت نامه متوفی پیدا شود ، در لفاف نباشد ، دادرس اوصاف آن را در صورتمجلس نوشته آن را دادگاهی که برای رسیدگی به امور ترکه صالح است ارسال می کند.

2-   هرگاه وصیتنامه در لفافه در بسته قرار گرفته باشد ، با آن صورت مجلس ؛ دادرس بدون اینکه ان را باز کند ، به دادگاه صالح برای رسیدگی ارسال می نماید .

ماده 185- دادگاهی که لفاف مذکور در موارد فوق به آنجا فرستاده شده است آن را باز می کند و در صورتی که برگ ها جزو ترکه باشد امانت نگاه می دارد و الا اگر صاحبان آن حاضر باشند به آنها داد ه می‌شود و اگر حاضر نیستند حاضر نیستند محفوظ می ماند تا صاحبان آن حاضر شوند و اگر معلوم نباشد که برگ ها متعلق به کیست برگ ها در دادگاه می ماند تا صاحب آن معلوم شود .

1-   همانطور که قبلا توضیح داده ایم این امر در صورتی حاکمیت دارد که اختلاف بین اشخاص ذینفع در ترکه از کسانی که مدعی اختصاص برگها به خود هستند ، نباشد .

2-   در صورت وجود اختلاف باید برگها در دادگاه بماند تا کسی که مدعی اختصاصی برگها به خود است در مراجع صالح به طرفیت اشخاص ذینفع در ترکه اقامه دعوی کند ، هر گاه دادگاه حکم قطعی به نفع هر یک از آنان ( ورثه یا مدعی برگها) صادر کرد ، حکم دادگاه لازم الاجراء خواهد بود .

ماده 186- اگر به دادرس در ضمن عملیات مهر و موم اطلاعی راجع به وجود وصیت نامه داده شود، دادرس جستجو نموده و چنانچه وصیت نامه موجود باشد به ترتیب مذکور در ماده 184عمل می کند .

1-   منظور از دادرس در ماده بالا دادرسی است که صلاحیت مهر وموم ترکه را دارد .

2-   دادرس بعد از اطلاع یافتن از وجود وصیتنامه باید ان را جستجو نموده و در صورت وجود وصیت نامه طبق ماده 184 هر گاه بدون لفاف باشد ، اوصاف آن را نوشاته و به دادگاه صالح ارسال ، و در صورتی که در لفاف باشد ، ذکر آن را ر صورت مجلس بدون اینکه آن را باز کند به دادگاه صالح ارسال می نماید .

ماده 187- درمواردی که وصیت نامه معتبری به نظر دادرس می رسد که آن وصیت نامه مشتمل بر امور فوری باشد ، دادرس اجازه می دهد که امور مذکور انجام داده شود .

1-   دادرسی که صلاحیت مهر و موم تر که را دارد ، هر گاه در وصیت نامه به امور فوری برخورد نمود . در انجام امور فوری نباید تاخیر کرد تا منظور موصی انجام گیرد .

2-   این امر در صورتی است که وصیت دارای لفافه و مهر و موم نباشد ، در این صورت باید به دادگاه صالح فرستاده شود و آنان بعد از رسیدگی دستور انجام امور وصیت را بدهد .

ماده 188- در موقع مهر وموم یا برداشتن مهر و موم اشیایی یا نوشته جاتی که داخل در ترکه نبوده و متعلق به زن یا شوهر متوفی یا متعلق به غیر باشد به باشد به صاحبان آنها رد و مشخصات اشیای نامبرده در صورت مجلس نوشته می شود .

1-   رد اشیاء یا اسناد متعلق به شوهر یا زن متوفی به اشخاص ثالث از طرف دادرس پس از رفع مهر و موم به صاحبان آنها در صورتی است که اختلاف بین اشخاص ذینفع در ترکه با اشخاص که مدعی اختصاص داشتن آن اشیاء و اسنادبه خود هستند نباشد . در صورتی که اختلاف باشد ، اموال فوق هم همراه با ترکه مهر و موم می شود . و مدعیان می توانند به دادگاه طرح دعوی کنند و ادعای خوش را اثبات نمایند . زیرا با توجه به اینکه اموال در تصرف متوفی بوده ، اصل بر مالکیت ورثه متوفی است .

2-   تصرف به عنوان مالکیت دلیل مالکیت است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.( ماده 3 قانون مدنی )

ماده 189- آن مقدار از اثاث البیت و غیره که برای زندگانی عیال و اولاد متوفی ضرورت دارد و همچنین اشیایی که قابل مهر و موم نیست ، مهر و موم نمی‌شود و اشیای مزبور در صورت مجلس توصیف می‌گردد .

1- مقداری از اثاث البیت که برای زندگانی عیال و فرزندان متوفی ضروری است و یا اشیایی که قابل مهر و موم نیست با دادرس است که برای این امر به محل مهر و موم ترکه می رود .

ماده190- هزینه ای که برای کفن و دفن متوفی با رعایت شئون او لازم و ضروری است از وجوه نقد برداشته می شود و اگر وجه نقد نباشد از ترکه برداشته شده و به فروش می رسد و بقیه مهر و موم خواهد شد .

1-   دادرس پس از حضور برای مهر و موم باید هزینه ای که برای کفن و دفن متوفی با رعایت شئون او لازم و ضروری است از وجوه نقد برداشته و به فروش رساند و الباقی تر که را مهر و موم نماید .

2-   در برداشتن وجه نقد یا فروش قسمتی از ترکه که برای هزینه کفن و دفن و … متوفی لازم است ، اجازه تمام ورثه و اشخاص ذینفع در ترکه لازم نیست .

ماده191- در صورتیکه متوفی مالی نداشته یا مال قابل مهر و موم نباشد ، دادرس صورت مجلسی تنظیم نموده و این مطلب را در آن قید می نماید .

1-   هر گاه متوفی سال نداشته باشد ، دادرس باید عدم داشتن مال را در صورت مجلس تنظیمی قید نمایند .

2-   هر گاه متوفی مالی داشته باشد ولی مال قابل مهر وموم نباشد ، دادرس آن را در صورت مجلسی تنظم و آن مطلب را در آن قید می کند .

ماده192- بعد از تحریر ترکه درخواست مهر و موم پذیرفته نمی شود و اگر در اثناء تحریری درخواست مهر و موم بشود فقط آن مقداری که تحریری نشده است مهر و موم می گردد .

1-   هر گاه قبل از مهر و موم در خواست تحریر ترکه شود ، بعد از انجام تحریر ترکه دیگر درخواست مهر و موم پذیرفته نخواهد شد .

2-   هر گاه در اثنا ء تحر یر ترکه در خواست مهر و موم شود ، فقط آن مقدار که تحریر نشده ، مهر وموم می شود . زیرا هدف تحریر و مهر وموم حفظ و عدم تعدی و تفریط یا سوء استفاده دیگران از اموال و تر که متوفی است که با تحریر یا مهر و موم این منظور عملی خواهد شد . پس فرقی بین تحریر یا مهر و موم از نظر اهداف نیست که هر دو کار با هم انجام شود .

ماده193- اشیای ضایع شدنی یا اشیایی که نگاهداری آنها مستلزم هزینه بی تناسب است یا اموال کم قیمتی که حمل و نقل و نگاهداری آنها مستلزم زحمت و اشغال مکان وسیعی است ممکن است مهر و موم نشود و در این صورت اگر اشیاء نامبرده مورد احتیاج اشخاص واجب الانفقه نباشد فروخته شده و پول آن در صندوق دادگستری یا یکی از بانک های معتبر تودیع می شود .

1- از دیگر وظایف دادرس که جهت مهر وموم تر که حاضر می شوند ، این است که اشیاء ضایع شدنی یا اشیایی که نگاهداری آنها مستلزم هزینه بی تناسب است … را مهر و موم نکنند .

2- دادرس می تواند دستور فروش اشیایی که مورد احتیاج اشخاص واجب النفقه نباشد آن را فروخته و پول آن را در صندوق دادگستری یا یکی از بانکهای معتبر نگهداری کند .

3- منظور از اشخاص واجب النفقه کسانی هستند که سهیم در ترکه می باشند . و از سهم الارث خود باید زندگی خود را اداره نمایند .

4- هرگاه اشخاص ديگري غير از ورثه در زمان حيات متوفي به علت فقر از او نفقه دريافت مي كردند بعد از فوت ايشان اين تكليف از متوفي منتقل مي شود و يا اگر متوفي منتقل مي شود و يا اگر متوفي بدهي داشته باشد تركه آن متعلق به طلبكاران متوفي خواهد شد .

برای خرید و دانلود تمام متن قانون امور حسبی و خانواده در یک فایل قابل ویرایش بر روی لینک زیر کلیک کنید :

5,000 ریال – خرید
ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

کد امنیتی *