در اموال – در ميراث زوج و زوجه‌

0

در اموال – در اسباب تملک – در وصایا وارث – در ارث – در سهم الارث طبقات مختلف وراث

در ميراث زوج و زوجه‌

ماده 940 – زوجين كه زوجيت آنها دائمي بوده و ممنوع از ارث نباشند از يكديگر ارث مي‌برند.

  1. از مفهوم ماده 940 ق.م. و قيد زوجيت دايمي چنين فهميده مي شود که در نکاح منقطع(متعه) ارث راه ندارد.
  2. شرط توارث در نکاح منقطع نيز به دليل تعارض با قواعد امري ارث باطل است.
  3. اگر همسر مسلمان پيش از مرگ او کافر شود از ارث محروم است(ماده881 مکرر): رک. ارث، ش140.

ماده 941 – سهم‌الارث زوج و زوجه از تركه يكديگر بطوري است كه درمواد 913 – 927 و 938 ذكر شده است‌.

1-   براي نقد قواعد ميراث زن وشوهر و ضرورت اصلاح آن. رک. ارث، ش149 به بعد.

ماده 942 – در صورت تعدد زوجات ربع يا ثمن تركه كه تعلق به ‌زوجه‌دارد بين همة آنان بالسويه تقسيم مي‌شود.

ماده 943 – اگر شوهر زن خود را به طلاق رجعي مطلقه كند هر يك از آنها كه قبل از انقضای عده بميرد ديگري از او ارث مي‌برد ليكن اگر فوت يكي از آنها بعد از انقضای عده بوده و يا طلاق بائن باشد از يكديگر ارث نمي‌برند.

ماده 944 – اگر شوهر در حال مرض زن خود را طلاق دهد و در ظرف ‌يك ‌سال از تاريخ طلاق به همان مرض بميرد زوجه از او ارث مي‌برد اگرچه طلاق بائن باشد مشروط بر اين كه زن شوهر نكرده باشد.

  1. هرگاه زن ظرف يک سال از تاريخ طلاق بميرد، شوهر از او ارث نمي برد و ارث زن در اين دوران حکم استثنايي است که بايد تفسير محدود شود.
  2. بيماري شوهر بايد متصل به مرگ باشد تا زن بتواند از او ارث ببرد. پس،اگر مرد از آن مرض شفا يابد، ميراث زن منتفي است، هر چند دوباره به همان مرض مبتلا شود و در نتيجه اين ابتلاء ظرف يک سال بميرد.
  3. اگر ابتلاء مجدد به همان مرض اتفاقي نباشد و از نظر پزشکي قابل پيش بيني و معمول باشد، زن ارث مي برد و اطلاق ماده 944 شامل آن مي شود.
  4. دليل واقعي ارث بردن زن، عدم نفوذ اطلاق در ارث به دليل حرمت يا کراهت طلاقي است که شوهر در واپسين بيماري مي دهد. رک. ارث، ش142.

ماده 945 – اگر مردي در حال مرض زني را عقد كند و در همان مرض ‌قبل از دخول بميرد زن از او ارث نمي‌برد ليكن اگر بعد از دخول يا بعد از صحت يافتن از آن مرض بميرد زن از او ارث مي‌برد.

  1. مقصود از «در همان مرض» در سطر نخستف مردن « از همان مرض» است و بايد علت مرگ همان بيماري باشد.
  2. در فرض ماده945، هرگاه زن بميرد شوهر از او ارث مي برد.

ماده 946- زوج از تمام اموال زوجه ارث مي‌برد و زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج يك هشتم از عين اموال منقول و يك هشتم از قيمت اموال غيرمنقول اعم از عرصه و اعيان ارث مي‌برد در صورتي ‌كه زوج هيچ فرزندي نداشته باشد سهم زوجه يك چهارم از كليه اموال به ترتيب فوق مي‌باشد. (اصلاحی 6/11/1387) .

تبصره – مفاد اين ماده در خصوص وراث متوفايي كه قبل از تصويب آن فوت كرده ولي هنوز تركه او تقسيم نشده‌است نيز لازم‌الاجرا است.

ماده 946 – زوج از تمام اموال زوجه ارث مي‌برد ليكن زوجه از اموال‌ذيل‌:

  1. از اموال منقول از هر قبيل كه باشد؛
  2. از ابنيه و اشجار.

ماده 947-حذف شده است. (اصلاحی 6/11/1387) .

ماده 947 – زوجه از قيمت ابنيه و اشجار ارث مي‌برد و نه از عين آنها و طريقه تقويم آن است كه ابنيه و اشجار با فرض استحقاق بقاء در زمين بدون اجرت تقويم مي‌گردد.

ماده 948- هرگاه ورثه از اداء قيمت امتناع كنند زن مي‌تواند حق خود را از عين‌اموال استيفا كند. (اصلاحی 6/11/1387) .

ماده 948 – هرگاه درمورد ماده قبل ورثه از اداء قيمت ابنيه و اشجار امتناع كند زن مي‌تواند حق خود را از عين آنها استيفاء نمايد.

  1. در مورد چگونگي استيفاء حق زن از عين ابنيه و اشجار گفته شده است که زن مي تواند اجبار ورثه را به فروش عين بخواهد ، ولي به نظر مي رسد که در صورت امتناع وارثان از پرداخت قيمت ابنيه و اشجار، زن مي تواند به حکم دادگاه عين مشاع (8/1 يا 4/1) از آن ابنيه و اشجار را تملک کند و رويه قضايي واداري (ثبت ) نيز تمايل به همين نظر دارد. ديوان کشور، ح. ش976- 5/7/24 شعبه 1 و ح. ش87- 8/5/29 شعبه1 (همان مجموعه، ص35)
  2. در مورد تاريخ تقويم و تعيين قيمت ابنيه و اشجار نيز گفته شده است که بهاي زمان فوت محل اعتبار است ولي به نظر مي رسد که قيمت زمان تاديه مناط اعتبار باشد، زيرا در همان زمان زن حق تملک عين را دارد.
  3. ماده 948 ق.م. امکان استيفاي حق زوجه را از اعيان در صورت امتناع ورثه از تاديه بهاي اعياني اجازه داده و امتناع آن ها به هر تقدير و لو به انکار زوجيت او باشد تحقق مي يابد. ديوان کشور، ح. ش120-2/6/16 شعبه3 .
  4. عدم ذکر حق زن در هنگام درخواست ثبت مسقط حق او در مطالبه بهاي ثمن اعياني نيست. ديوان کشور، ح. ش3169- 23/12/18 شعبه3 .
  5. به نظر مي رسد که بوته هاي گل نيز مشمول حکم ماده 947 و948 است و زن از بهاي آنها ارث مي برد.

ماده 949 – در صورت نبودن هيچ وارث ديگر به غير از زوج يا زوجه‌ شوهر تمام تركه زن متوفات خود را مي‌برد ليكن زن فقط نصيب‌ خود را و بقيه تركه شوهر در حكم مال اشخاص بلاوارث و تابع ماده‌ خواهد بود.

  1. در نقد اين حکم، که يکي از تبعيض هاي ارث زن و شوهر است. رک. ارث، ش149 به بعد.

برای خرید و دانلود تمام متن قانون مدنی در یک فایل قابل ویرایش روی لینک زیر کلیک کنید :

5,000 ریال – خرید
ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

کد امنیتی *